هزاران مهاجری که پس از هجوم بیسابقه هفته گذشته همچنان در شهرک اسپانیایی سئوتا در شمال آفریقا ماندهاند، در شرایطی از ازدحام شدید، دسترسی محدود به نیازهای اولیه و بلاتکلیفی نسبت به آینده خود قرار دارند. گزارشها حاکی است که بسیاری از این افراد، بهویژه کودکان و نوجوانان بیهمراه، نه سرپناه مناسبی دارند و نه غذای کافی، و در همین وضعیت مجبورند برای ادامه مسیر به خاک اصلی اسپانیا به قاچاقبران و مسیرهای پرخطر فکر کنند.
موج ورود و آمار تلفات
پس از آنکه دستکم حدود ۶۰ هزار نفر از مرز مراکش وارد سئوتا شدند، مقامهای اسپانیایی اعلام کردند بخش بزرگی از این جمعیت در روزهای بعد یا داوطلبانه به مراکش بازگشتند یا در چارچوب همکاری دو کشور، توسط پلیس از مرز به عقب رانده شدند. برآوردهای رسمی بعدی در مادرید از مجموع حدود ۷۲ هزار نفر ورودی سخن گفته و اعلام کردهاند که نزدیک به ۷۰ هزار نفر از آنها بازگردانده شدهاند، در حالی که دستکم ۷۲ نفر در سمت اسپانیایی مرز – عمدتاً در آبهای میان مراکش و سئوتا – جان خود را از دست دادهاند و مقامهای مراکش نیز ۱۱ قربانی دیگر را ثبت کردهاند.
چه کسانی در سئوتا ماندهاند؟
مقامهای محلی میگویند اکنون بین سه تا پنج هزار مهاجر همچنان در سئوتا حضور دارند که ترکیبی از کودکان و نوجوانان بیهمراه و بزرگسالان از مراکش و دیگر کشورها را شامل میشوند. در میان این افراد، مهاجرانی از سودان، سرزمینهای فلسطینی، افغانستان و چند کشور آفریقایی دیده میشوند، در حالی که بخش بزرگی از بزرگسالان مراکشی یا به کشور خود بازگشتهاند یا از سوی پلیس اسپانیا اخراج شدهاند؛ وضعیتی که جمعیتی از مهاجران دارای حمایتهای حقوقی پیچیدهتر را در شهر باقی گذاشته است.
بر اساس قانون اسپانیا، کودکان بیهمراه باید تحت حمایت و مراقبت دولت قرار گیرند و بزرگسالان نیز حق دارند درخواست پناه را ثبت کنند؛ اما در صورت رد درخواست، با روند اخراج روبهرو میشوند و برای شهروندان مراکش، آستانه دریافت حمایت انساندوستانه بهطور معمول بسیار بالا ارزیابی میشود.
فروپاشی ظرفیت مراکز پذیرش
دو مرکز اصلی پذیرش مهاجر در سئوتا – یکی برای بزرگسالان و دیگری برای کودکان – عملاً به سقف ظرفیت خود رسیدهاند. مرکز اصلی بزرگسالان که برای حدود ۶۰۰ نفر طراحی شده بود، اکنون مملو از جمعیت است و بنا بر گفته مقامهای محلی، شهر در حال رسیدگی به صدها کودک و نوجوان نیازمند حمایت ویژه است.
خوان خسوس بیواس، رهبر منطقهای سئوتا، هشدار داده که سیستم پذیرش مهاجر در این شهر «عملاً فروپاشیده» و امکان پاسخگویی کافی به حجم فعلی نیازها وجود ندارد. آلبرتو گایتان، یکی از مسئولان محلی، نیز تأیید کرده که شهرداری در حال رسیدگی به صدها کودک بیهمراه است که بهطور قانونی از محافظت در برابر اخراج برخوردارند و این مسئله فشار مضاعفی بر ساختارهای موجود وارد کرده است.
زندگی در خیابان و فشار قاچاقبران
در نبود ظرفیت کافی، بسیاری از مهاجران شبها را روی سواحل یا تپههای اطراف شهر میگذرانند و تنها از پارچهها و حولهها برای محافظت در برابر باد و سرما استفاده میکنند، در حالی که خودروهای پلیس و ارتش منطقه را زیر نظر دارند. تصاویر خبرگزاریها گروههایی از مهاجران را نشان میدهد که در صفهای طولانی روی ساحل برای دریافت غذا بهصورت جمعی منتظر میمانند.
روایتهای مهاجران نوجوان، مانند «عمر» ۱۵ ساله از مراکش، تصویر تلخی از وضعیت موجود ارائه میکند. او گفته است نخستین شب خود را در خیابان گذرانده، هر چند ساعت با صدای دویدن مردم و حضور پلیس از خواب پریده و در تلاش برای یافتن سرپناه، درِ چند مرکز ویژه کودکان مهاجر را کوبیده اما یا پاسخی نگرفته یا به او گفته شده که با او صحبت نخواهند کرد.
عمر میگوید شنیده است که برخی قاچاقبران حاضرند او را به خاک اصلی اسپانیا برسانند، اما در قبال دریافت مبالغ سنگین، و حتی این خطر وجود دارد که تنها او را به آب بفرستند و رها کنند. با وجود این، او هنوز امیدوار است راهی امنتر پیدا کند و میگوید اگر گزینهای پیدا شود که او را به اسپانیا برساند، «بیدرنگ» آن را انتخاب خواهد کرد.
واکنش مادرید و رباط
دولت اسپانیا اعلام کرده است که در همکاری نزدیک با مراکش، بخش بزرگی از کسانی که وارد سئوتا شده بودند، در چند روز پس از بحران به سرعت به آن سوی مرز بازگردانده شدهاند. وزیر کشور اسپانیا، فرناندو گرانده-مارلاسکا، گفته است نیروهای پلیس مراکش بدون پیششرط در این روند مشارکت کردهاند و این همکاری امکان بازگشت سریع بخش عمده مهاجران را فراهم کرده است.
در سوی دیگر، وزارت کشور مراکش، موج عبور را نتیجه «اطلاعات گمراهکننده» در شبکههای اجتماعی، فعالیت شبکههای قاچاق انسان و برداشت نادرست از یک رأی دادگاه اسپانیایی درباره منع اخراج فوری مهاجران دریایی دانسته است. این ارزیابی با نگاه رسمی مادرید نیز همخوانی دارد و هر دو طرف، نقش شایعات و شبکههای قاچاق را در تشدید بحران برجسته کردهاند.
چشمانداز نامعلوم برای ماندگان
در حالی که بخش بزرگی از عبورکنندگان به مراکش بازگشتهاند، هزاران نفری که در سئوتا ماندهاند با آیندهای نامعلوم روبهرو هستند؛ بسیاری از آنها امید داشتند این گذرگاه، آغاز راهی به اروپا باشد، اما اکنون در شرایطی میان خطر بازگشت، سختی اقامت در شهرک مرزی و ریسک سپردن خود به قاچاقبران قرار گرفتهاند. برای مقامهای سئوتا و دولت اسپانیا نیز، بحران حاضر یادآور آن است که هر موج ناگهانی مهاجرت میتواند در زمانی کوتاه، ظرفیت یک شهر کوچک را از نقطه تحمل عبور دهد و بحثهای بزرگتری درباره مسئولیتپذیری و همبستگی در سطح اروپا را دوباره به مرکز توجه بیاورد.
شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید
- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد