مهاجرت گستردهی نیروهای متخصص صنعت بازیسازی، که از سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ آغاز شد و تا سال ۱۴۰۱ به اوج رسید، همچنان آثار خود را بر بدنهی تولید این صنعت باقی گذاشته است. اگرچه مهاجرت امروز دیگر بهعنوان بحرانی فوری و حاد مطرح نیست، کمبود نیروی انسانی آمادهبهکار، یکی از مهمترین پیامدهای همان موج بزرگ خروج نیروهای ماهر از کشور است.
آغاز بحران نیروی انسانی
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای رایانهای با بررسی روند مهاجرت در این حوزه گفت شتاب خروج نیروهای انسانی متخصص از کشور، طی سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ افزایش یافت و تا سال ۱۴۰۱ به اوج رسید. این روند در همان زمان، بحران جدی برای بدنهی تولید بازی ایجاد کرد؛ زیرا بخش مهمی از بازیسازان باتجربه و نیروهای متخصص که میتوانستند مسیر توسعهی صنعت را پیش ببرند، کشور را ترک کردند.
به گفتهی شریفی، صنعت بازیسازی اکنون از مرحلهی بحران فوری مهاجرت عبور کرده، اما همچنان با پیامدهای آن دستوپنجه نرم میکند. کمبود نیروی آماده برای استخدام و دشواری تأمین نیروهای زبده، در واقع «ترکشهای» همان موج مهاجرت است که هنوز در ساختار تولید این صنعت دیده میشود.
صنعت در دوران پسابحران
امروز دغدغههای دیگری نیز صنعت بازیسازی را درگیر کردهاند، اما این مسئله به معنای پایان آثار مهاجرت نیست. بسیاری از نیروهایی که باید در سالهای اخیر در شرکتها و استودیوهای داخلی به کار گرفته میشدند، در جریان موج مهاجرت از کشور خارج شدهاند و جایگزینی آنها به آسانی امکانپذیر نیست.
در چنین شرایطی، صنعت با کمبود نیروی انسانی متخصص، افزایش زمان جذب و آموزش نیرو و دشواری تشکیل تیمهای حرفهای روبهروست. از این منظر، مهاجرت نهتنها موجب خروج افراد، بلکه موجب اختلال در زنجیرهی انتقال تجربه و کاهش ظرفیت رشد شرکتهای داخلی شده است.
تغییر مسیر آموزش
شریفی با اشاره به اقدامات بنیاد ملی بازیهای رایانهای برای جبران کمبود نیروی متخصص گفت رویکرد آموزشی بنیاد به سمت دورههای فشرده، کوتاهمدت و مهارتمحور تغییر کرده است. هدف از این برنامهها آن است که نیروهای تازهآموزشدیده در کوتاهترین زمان ممکن وارد چرخهی تولید شوند و بخشی از نیاز بازار کار را تأمین کنند.
پیش از این، انستیتو ملی بازیسازی با بهرهگیری از استادان برجستهی صنعت و ایجاد امکان جذب سریع دانشپژوهان در شرکتهای بزرگ، در تربیت نیروی متخصص نقش مهمی داشت. با این حال، در سالهای اوج مهاجرت، ظرفیت این مجموعه نیز بهتنهایی برای پاسخگویی به نیاز انباشتهی بازار کافی نبود.
بوتکمپهای استانی؛ راهکاری برای جبران خلأ
ادامهی این روند، بنیاد را به سمت برگزاری «بوتکمپهای استانی بازیسازی» سوق داد؛ دورههایی فشرده که با هدف تربیت سریع نیروی ماهر و گسترش فرصتهای آموزشی در مناطق مختلف کشور برگزار میشوند. این برنامهها علاوه بر تأمین نیروی انسانی، با هدف تحقق عدالت فرهنگی و آموزشی طراحی شدهاند تا آموزش بازیسازی تنها در چند شهر بزرگ متمرکز نماند.
میراث موج مهاجرت
مهاجرت نیروهای متخصص صنعت بازیسازی، اگرچه امروز در مرکز توجه خبری قرار ندارد، آثار خود را در کمبود نیروی آمادهبهکار و کاهش دسترسی صنعت به تجربهی حرفهای نشان میدهد. به همین دلیل، جبران خسارتهای این روند صرفاً با برگزاری دورههای آموزشی کوتاهمدت امکانپذیر نیست و به سیاستهای گستردهتری برای حفظ نیرو، ایجاد امنیت شغلی و فراهم کردن چشمانداز حرفهای در داخل کشور نیاز دارد.