برای دههها، دانشگاههای آمریکا یکی از اصلیترین انتخابهای دانشجویان آفریقایی بودند. اما با سختتر شدن سیاستهای مهاجرتی و افزایش هزینههای تحصیل در آمریکا، این روند در حال تغییر است.
در همین میان، چین بیش از گذشته خود را بهعنوان جایگزینی جذاب مطرح کرده است؛ کشوری که هم شهریههای پایینتری دارد، هم بورسیههای بیشتری ارائه میدهد و هم از نظر کیفیت آموزشی در بسیاری از رشتهها پیشرفت چشمگیری داشته است.
نمونه روشن این تغییر، سرگذشت «کونله آدیمی» ۲۳ ساله اهل نیجریه است. او پس از رد شدن درخواست ویزای تحصیلیاش از سوی آمریکا، تصمیم گرفت مسیر دیگری را انتخاب کند و برای ادامه تحصیل راهی چین شود.
به گفته او، چین علاوه بر هزینه کمتر، از استانداردهای آموزشی قابل قبول برخوردار است و به دلیل گسترش روابط اقتصادی با آفریقا، میتواند آینده شغلی بهتری هم برای فارغالتحصیلان فراهم کند.
بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید و اجرای سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی، ورود دانشجویان آفریقایی به آمریکا را دشوارتر کرده است.
کاهش مراکز صدور ویزا در آفریقا، بالا رفتن نرخ رد درخواستها، محدود شدن اعتبار ویزاهای تحصیلی و همچنین شهریههای بسیار سنگین، از مهمترین دلایلی هستند که بسیاری از متقاضیان را به سمت گزینههای دیگر سوق دادهاند.
در مقابل، دانشگاههای چین توانستهاند از این فرصت استفاده کنند. طبق آمار وزارت آموزش چین، در سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۴ حدود ۳۸۰ هزار دانشجوی خارجی از ۱۹۱ کشور در این کشور تحصیل میکردند و بیش از ۱۶ درصد آنها اهل کشورهای آفریقایی بودند.
این سهم در سال ۲۰۱۰ حدود ۱۵ درصد بود، اما حالا آفریقا پس از آسیا، به دومین مبدأ بزرگ دانشجویان خارجی در چین تبدیل شده است.
جذابیت چین فقط به مسائل ویزا محدود نیست. در سالهای اخیر، رتبه و اعتبار علمی بسیاری از دانشگاههای چینی نیز افزایش یافته است.
از سوی دیگر، بورسیههای دولتی، شهریه پایینتر و تدریس بخشی از رشتهها به زبان انگلیسی، مسیر ورود دانشجویان آفریقایی را آسانتر کرده است. این شرایط باعث میشود آنها بدون نیاز به تسلط کامل به زبان چینی، بتوانند در دانشگاههای معتبر این کشور ادامه تحصیل دهند.
به نظر میرسد مسیر سنتی دانشجویان آفریقایی از آمریکا بهتدریج در حال تغییر است. در شرایطی که ورود به دانشگاههای آمریکایی دشوارتر و پرهزینهتر شده، چین با ترکیب آموزش ارزانتر، بورسیههای بیشتر و پیوندهای اقتصادی روبهگسترش با آفریقا، به مقصدی جدی برای این گروه تبدیل شده است.